Gaming
 

Planescape

Z Sferopedia

Dungeons & Dragons
Logo Planescape
Planescape

Projektant

David "Zeb" Cook

Wydawca

TSR, Inc. Wizards of the Coast

Data publikacji

1994

Gatunek

fantasy

System

Dungeons & Dragons

Planescape jest grą fabularną, nazywaną również roleplayem lub RPG. Wszystkie dalsze artykuły zakładają u czytelnika podstawową wiedzę na temat tych gier. Jeżeli nie wiesz czym są gry fabularne, tutaj znajdziesz artykuł na ten temat.

Spis treści

[edytuj] Historia Settingu

Planescape został stworzony przez Davida "Zeb'a" Cook'a i wydany przez TSR w 1994 roku jako setting do drugiej edycji sytemu gier fabularnych AD&D (ang. Advenced Dungeons and Dragons 2th Edition). Mimo, że linia wydawnicza została zamknięta w 1998 roku, system nie został zapmniany, wciąż na całym świecie żyją wierni mu gracze, zwłaszcza w Czechach, Rosji, Polsce i innych krajach wschodniej Europy. Również scena międzynarodowa skupiona gównie wokół portalu Planewalker.com wykazuje się aktywnością, wciąż zamieszczając nowe artykuły. W oficjalnych materiałach wydawcy pojawiają się jedynie skromne reminiscencje do tego settingu w postaci np. trzecioedycyjnej Księgi Planów (ang. Manual of Planes) - podręcznika dodatkowego dla serii Dungeons and Dragons 3th Edition. Planescape nie istnieje zatem aktualnie jako osobny system a jedynie pewne jego fragmenty scalono z kosmologią settingu Zapomnianych Krain wprowadzając także drobne zmiany. W przeszłości to Planescape miał szersze znaczenie, został stworzony, aby swą kosmologią obejmować wszystkie inne systemy takie jak Grayhawk czy Eberron. Każdy z tych fantastycznych światów miał swoje miejsce w Planescape (nazywanym po polsku Wieloświatem, choć nigdy żaden podręczniki nie ukazał się w Polsce, zatem nie istnieje oficjalne tłumaczenie) i umożliwiał podróże między nimi. Stanowił tym samym medium łączące wszystkie pozostałe RPG serii AD&D dodatkowo wprowadzając wiele nowych miejsc, stworzeń i egzotycznej magii.

[edytuj] Charakterystyka i Kosmologia

Planescape jest niewątpliwie systemem fantasy, nie jest to jednak tradycyjna fantastyka lecz raczej jej alternatywna wersja, zmierzająca bardziej w kierunku High-Fantasy lub tego, co dzisiaj nazywamy ruchem New-Weird[1]. Planescape opisuje bowiem ogromną przestrzeń zawierającą w sobie wszystkie możliwe do pomyślenia rzeczywistości, przestrzeń nazywaną Wieloświatem. Wieloświat tworzy multum wymiarów zwanych płaszczyznami egzystencji (w skrócie planami, sferami). Każdy z nich jest zupełnie inny i jedyny w swoim rodzaju. Planescape nie ogranicza się do dokładnego opisu takich planów jak piekła czy niebiosa, zawiera w sobie także wiele bardziej egzotycznych miejsc takich jak morze chaosu Limbo czy całkowicie uporządkowany Mechanus. Każdy z planów rządzi się swoimi prawami, ingerując w podstawowe atrybuty rzeczywistości, naginając ją do swojego charakteru. Plany to bowiem miejsce ciągłych konfliktów ideologicznych przeciwstawnych charakterów, które to konflikty nierzadko rozgrywają się w ramach krwawych wojen.

Gracze rozgrywający przygody w planescape najczęściej wcielają się w tak zwanych Obieżysferów, postacie obeznane z życiem wśród odmiennych płaszczyzn egzystencji, które przemierzają je w poszukiwaniu chwały, władzy, miłości lub jeszcze innych namiętności. Nierzadko są to istoty planarne, urodzone w sferach. Wieloświat zamieszkują jednak także stworzenia prowadzące zwyczajny tryb życia - kupcy, kurierzy, artyści. Oni również bywają nazywani Obieżysferami i bywają wybierani na główne postacie. Mimo że nie są buntowniczymi charakterami szukającymi przygód, czasami i oni zostają zmuszeni do wzięcia udziału w czymś większym. Gracze, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z Planescape, zwykle wcielają się w śmiertelników z Planu Materialnego, tzw. pierwszaków lub ślepaków, którzy nie mają faktycznie pojęcia o Wieloświecie. Mistrz Gry, który oponował już przynajmniej podstawy settingu może dzięki temu łatwo wprowadzić do niego innych.

Planescape jest systemem skalowalnym pod katem rozmachu sesji, łatwo dostosowującym się do potrzeb graczy. Kampania dla początkujących może opowiadać o losie śmiertelników, którzy w jakiś tajemniczy sposób dowiadują się o istnieniu innych wymiarów rzeczywistosci i być może na krótko odwiedzają jeden z nich lub przynajmniej walczą z istotą przywołaną z takiego miejsca. Bardziej zaawansowane sesje moga dziać się już na jednym konkretnym planie, gdzie drużyna bohaterów zostaje np. uwikłana w porachunki Frakcji. W końcu można przeprowadzić epicką kampanię, w której postacie graczy ratują Sigil - Miasto Drzwi przed ofensywą samej Wojny Krwi, zorganizowaną przez wskrzeszonego nieumarłego boga Orkusa.


Jeżeli zainteresowała cię kosmologia Planescape,
Zobacz więcej w osobnym artykule: Wieloświat.

[edytuj] Mechanika

Pierwotnie Planescape opierał się na mechanice AD&D drugiej edycji. Jednak z uwagi na to, że niewiele ludzi miało z nią styczność, a co więcej istnieją trudności w dostępie do starych podręczników, nie prowadzi się sesji w tym systemie. Trudno również posługiwać się mechaniką trzeciej edycji D&D, gdyż w Księdze Planów, jedynym jak dotąd dodatku tej edycji traktującym bezpośrednio o Planescape, nie zawarto wielu kluczowych elementów - brakuje np. opisów niektórych ras takich jak Modrony, nic nie wspomina się o Sigil, Mieście Drzwi skupiającym mieszkańców całego Wieloświata. Co prawda portal Planewalker dokonał zgrabnego przeniesienia Planescape w realia trzeciej edycji w wydanym przez siebie Planescape Campain Setting, jednak w wielu przypadkach okazuje się, że mechanika ta nie przystaje do konwencji settingu, choć oczywiście można prowadzić w nim sesje typowego heroic fantasy, nawet opartego na powergamingu. Obecnie gracze Planescape najczęściej stosują formę grania przez forum internetowe (tak zwane z angielskiego PBF - Play By Forum), gdzie bywa stosowana darmowa, uniwersalna mechanika FATE. Często jednak na forach mechanika ma marginalne znaczenie i sesja przybiera postać czystego storytellingu, opowiadania.

[edytuj] Konwencja

System nie definiuje ani nie narzuca żadnego sposobu gry. Nie jest on ściśle przystosowany do jednego schematu rozgrywki lub postaci tak jak np. Monastyr. Podręczniki Planescape, które ukazały się w drugiej edycji D&D utrzymane były w nieco prześmiewczym, można by powiedzieć, że wręcz groteskowym klimacie i właśnie taka konwencja rozgrywki wciąż jest najbardziej popularna. Postacie to często pechowe lekkoduchy, skrajnie cyniczne lub ironiczne, które ciągle wplątują się w kłopoty, wpadają z deszczu pod rynnę i zupełnie niechcący wplątują się w skomplikowane intrygi. Przygody jeszcze dodatkowo ubarwia fakt, że Planescape oferuje graczom wcielenie się w bardzo dziwaczne postacie zarówno pod względem fizycznym jak i psychicznym.


Planescape jest jednak elastyczny i łatwo daje się prowadzić także w bardziej poważnym tonie zbliżonym do dark fantasy. Z uwagi na swoją wielkość i różnorodność Wieloświat obarcza zamieszkujące go istoty bardzo złożonymi dylematami, zmusza je do ciągłego podejmowania wyzwań w obronie własnej tożsamości, dociekaniu istoty własnego jestestwa. . A zatem w Planescape możliwe jest prowadzenie sesji nawet w duchu Wampira (ang Vampire) czy Upiora (ang. Wraith) ze Świata Mroku (ang. World of Darkness). Dobrym przykładem takich tragicznych postaci jest chociażby Deionarra z gry komputerowej Planescape: Torment. Nawet po śmierci wciąż darzy ona miłością swojego ukochanego, który brutalnie ją wykorzystał i zdradził. Co więcej, rozdarta pomiędzy rozpaczą i miłością, ukazuje mu się jako duch i za pomocą swych zdolności jasnowidzenia pomaga mu odnaleźć sposób zdjęcia ciążącej nad nim klątwy, która nie pozwala mu umrzeć. W tej samej grze komputerowej spotykamy też Ignusa, maga, który ogarnięty obsesją na punkcie magii ognia zaprzedał swoją duszę temu nieokiełznanemu żywiołowi i stał się jego niewolnikiem, wiecznie gorejącą skorupą człowieka, którym kiedyś był.


Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby swoją sesje poprowadzić jeszcze inaczej, w sposób pośredni pomiędzy dwoma wspomnianymi wyżej lub całkowicie odmienny. To jaką konwencję obiorą gracze zależy tylko od ich charakteru i pomysłu na dobra zabawę. Ograniczenie stanowi właściwie tylko własna wyobraźnia.


[edytuj] Podręczniki i inne materiały

Podręcznik Planes of Chaos opisujący pięć sfer o chaotycznym charakterze, których centralnym punktem jest Limbo

W czasach drugiej edycji AD&D wydano 30 podręczników w tym 6 Zestawów (ang. Boxed Set), 12 Akcesorii (ang. Accessory) i 12 Przygód.(Adventure)

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podręczniki Planescape.


Dobrym źródłem informacji, zarówno mechanicznych jak i fabularnych jest anglojęzyczny Planescape Campain Setting, który można ściągnąć z tej strony. Wciąż trwają prace nad polskim tłumaczeniem tego podręcznika. Pierwszy rozdział można ściągnąć z tej strony.


Warto sięgnąć również po wydane w trzeciej edycji DnD podręczniki "Księga Planów" oraz "Czarci Foliał" wciąż dostępne w sprzedaży.

[edytuj] Literatura i inne media

Okładka pierwszej części Wojen Krwi
  • Następujące książki zostały do tej pory wydane w języku angielskim i przetłumaczone na język polski:
    • "Torment: Udręka" – powieść napisana na podstawie wczesnej wersji scenariusza gry komputerowej "Planescape: Torment"
    • "Strony Bólu" – książka opisuje tułaczkę Amnezjusza, mającego wręczyć władczyni Sigil enigmatyczny podarek
    • "Wojny Krwi" – trylogia ta opowiada o losie dwóch śmiertelników z Planu Materialnego uwikłanych w odwieczny konflikt demonów i diabłów - Wojnę Krwi



  • Komiksy, które można obejrzeć w internecie:

[edytuj] Linki Zewnętrzne

  • Wieloświat - grupa polskich fanów Planescape prowadzi blog, na którym publikuje swój osobisty punkt widzenia tego systemu, autorskie materiały i inne.
  • Planewalker - jeden z największych zagranicznych, anglojęzycznych portali Planescape, skupiający fanów z całego świata, posiadający wsparcie wydawcy. Bardzo zasobna baza danych obejmująca onlinenową encyklopedię, zbiór artykułów, forum. Ekipa Planewalker'a dokonała translacji mechaniki Planescape z drugiej na trzecią edycję systemu D&D.
  • Mimir - ciekawa, anglojęzyczna strona, na której możemy eksplorować świat Planescape wybierając za przewodnika jedną z pięciu gadających czaszek (zwanych właśnie mimirami), zawiera między innymi opisy autorskich lokacji.
  • Polter - Od pewnego czasu dział Planescape przestał tu być aktywny, jednak wciąż można tu znaleźć ciekawe opracowania bóstw, niezależnych postaci i inne materiały. Warto również odwiedzić forum portalu.
  • Tam, gdzie łączą się sfery... - portal grupy polskich entuzjastów Planescape, powołany głównie w celu przetłumaczenia Planescape Campain Setting na nasz rodzimy język
  • Pathguy - wiele materiałów odnośnie Planów Zewnętrznych i Wewnętrznych. Część z nich jest zgodna z kanonem, inne są osobistym dorobkiem autora.
  • On the Wings of Mephits... - zbiór anglojęzycznych opowiadań w realiach Planescape.
  • Sigilijska Śpiewka - internetowy miesięcznik poświęcony Sigil, Planom i Planescape.

Błąd rozszerzenia cite: Istnieje znacznik <ref>, ale nie odnaleziono znacznika <references/>
Źródło „http://sfery.wikia.com/wiki/Planescape”